อยากเปลี่ยนเลขทะเบียนรถใหม่ ต้องทำอย่างไร? ใช้เอกสารอะไรบ้าง อัปเดตปี 2569

เลขทะเบียนรถเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่เจ้าของรถหลายคนให้ความสำคัญ บางคนใช้รถไปสักระยะแล้วอยากเปลี่ยนเป็นเลขที่จำง่าย เลขที่ชอบ หรือเลขที่มีความหมายกับตัวเอง จึงเกิดคำถามว่า รถที่จดทะเบียนไปแล้ว สามารถเปลี่ยนเลขทะเบียนใหม่ได้หรือไม่?

คำตอบคือ สามารถขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนรถได้ แต่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

ทั้งนี้ การขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว สามารถดำเนินการได้เฉพาะ รถยนต์ส่วนบุคคลและรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล

เปลี่ยนเลขทะเบียนรถได้แบบไหนบ้าง?

การเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนไม่ได้มีเพียงการเปลี่ยนจากเลขเดิมเป็นเลขใหม่เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมหลายกรณี เช่น การนำหมายเลขทะเบียนที่ออกให้กับรถคันหนึ่งไปใช้กับรถอีกคันหนึ่ง หรือที่มักเรียกว่า การสลับหมายเลขทะเบียน รวมถึงการนำหมายเลขทะเบียนที่ยังไม่เคยออกให้กับรถคันใดมาใช้กับรถที่จดทะเบียนแล้ว

นอกจากนี้ ยังมีกรณีของหมายเลขทะเบียนที่ได้จากการประมูล และหมายเลขทะเบียนของรถที่ทะเบียนระงับซึ่งต้องดำเนินการตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

ดังนั้น หากต้องการเปลี่ยนเลขทะเบียนรถ ควรตรวจสอบก่อนว่าหมายเลขที่ต้องการนำมาใช้อยู่ในกรณีใด เพราะขั้นตอนและเอกสารอาจแตกต่างกัน

1. ตรวจสอบเงื่อนไขของรถก่อน

รถที่จะนำมาขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนต้อง ไม่มีภาษีรถประจำปีค้างชำระ และต้องไม่ถูกอายัดการดำเนินการทางทะเบียนตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

อีกหนึ่งเงื่อนไขสำคัญคือ โดยหลักแล้ว รถคันที่จะขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนต้องมีระยะเวลาจากการขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนครั้งล่าสุดถึงวันที่ยื่นคำขอ เกินกว่า 1 ปี

อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้น ได้แก่

• หมายเลขทะเบียนที่ขอใช้หรือเปลี่ยนเป็นหมายเลขที่ได้จากการประมูล
• หมายเลขทะเบียนที่ขอใช้หรือเปลี่ยนเป็นของเจ้าของรถคนเดียวกัน
• กรณีซื้อขายรถใช้แล้วหรือรถมือสอง และผู้รับโอนต้องการขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนพร้อมหรือภายหลังการแจ้งโอน ทั้งนี้ ไม่รวมกรณีโอนรถกลับมาเป็นของผู้มีชื่อทางทะเบียนเดิมภายใน 1 ปีนับจากการขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนครั้งล่าสุด

หากเข้าข้อยกเว้น เจ้าของรถต้องมีเอกสารหรือหลักฐานที่สามารถแสดงให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้ว่าเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด

2. ตรวจสอบสิทธิในหมายเลขทะเบียนที่ต้องการ

หมายเลขทะเบียนที่จะนำมาใช้ต้องเป็นหมายเลขที่สามารถดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบก เช่น หมายเลขทะเบียนที่ออกให้กับรถคันอื่นแล้วและต้องการนำมาใช้กับรถอีกคันหนึ่ง หรือหมายเลขทะเบียนที่ยังไม่เคยออกให้กับรถคันใด

หากเป็น หมายเลขทะเบียนที่ได้จากการประมูล จะอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์และอัตราค่าธรรมเนียมเฉพาะ

ดังนั้น ก่อนดำเนินการควรตรวจสอบสถานะและสิทธิในการใช้หมายเลขทะเบียนที่ต้องการกับกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งที่รับผิดชอบ

3. เตรียมเอกสารสำหรับเปลี่ยนเลขทะเบียนรถ

เอกสารหลักตามคู่มือบริการภาครัฐ ได้แก่ บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของรถ ใบคู่มือจดทะเบียนรถ และกรณีเจ้าของรถเป็นนิติบุคคล ให้ใช้หนังสือรับรองนิติบุคคล โดยเอกสารที่เป็นสำเนาต้องรับรองสำเนาถูกต้อง และกรณีนิติบุคคลให้ประทับตรานิติบุคคลตามที่กำหนด

หากเป็นการนำหมายเลขทะเบียนของรถคันหนึ่งไปใช้กับรถอีกคันหนึ่ง หรือการสลับหมายเลขทะเบียน ต้องมี หนังสือยินยอมให้ใช้หมายเลขทะเบียนรถจากผู้ใช้และผู้ขอใช้ ตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

กรณีเจ้าของรถไม่ได้ไปดำเนินการด้วยตนเอง ต้องมี หนังสือมอบอำนาจ พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ โดยลงลายมือชื่อรับรองสำเนาให้เรียบร้อย

รถติดไฟแนนซ์หรืออยู่ระหว่างเช่าซื้อ เปลี่ยนเลขทะเบียนได้ไหม?

กรณีรถอยู่ระหว่างการเช่าซื้อ สามารถดำเนินการได้ แต่ต้องได้รับ ความยินยอมเป็นหนังสือจากผู้เช่าซื้อหรือผู้ให้เช่าซื้อ แล้วแต่กรณี ตามหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบก

ดังนั้น ผู้ที่รถยังอยู่ระหว่างสัญญาเช่าซื้อควรติดต่อบริษัทไฟแนนซ์หรือผู้ให้เช่าซื้อเพื่อจัดเตรียมเอกสารให้เรียบร้อยก่อนยื่นคำขอ

4. ต้องไปเปลี่ยนเลขทะเบียนที่ไหน?

สถานที่ดำเนินการขึ้นอยู่กับลักษณะของการเปลี่ยนหมายเลขทะเบียน

กรณี สลับหมายเลขทะเบียนระหว่างรถสองคัน สามารถยื่นดำเนินการ ณ ที่ทำการนายทะเบียนซึ่งรถคันใดคันหนึ่งอยู่ในความรับผิดชอบ

กรณี นำหมายเลขทะเบียนที่ยังไม่เคยออกให้กับรถคันใดมาใช้กับรถที่จดทะเบียนแล้ว คู่มือบริการภาครัฐระบุให้ดำเนินการที่ สำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่ 5 สำหรับกรณีในกรุงเทพมหานคร

สำหรับรถในต่างจังหวัด การพิจารณาหมายเลขทะเบียนรถยนต์ส่วนบุคคลและรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลในเขตจังหวัดอยู่ในอำนาจของนายทะเบียนจังหวัดตามหลักเกณฑ์ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด จึงควรติดต่อสำนักงานขนส่งจังหวัดที่รถอยู่ในความรับผิดชอบก่อนเดินทาง

5. เปลี่ยนเลขทะเบียนรถ มีค่าใช้จ่ายเท่าไร?

ตามคู่มือบริการภาครัฐ การขอใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนอาจมีค่าธรรมเนียมหลายรายการ ได้แก่ ค่าคำขอ 5 บาท ค่าขอใช้หมายเลขทะเบียนรถ 500 บาท ค่าแก้ไขเพิ่มเติมรายการในทะเบียนรถ 50 บาทต่อคัน โดยรถจักรยานยนต์คิด 10 บาท ค่าใบแทนเครื่องหมายแสดงการเสียภาษีประจำปี 20 บาทต่อคัน และค่าแผ่นป้ายทะเบียนรถ 100 บาทต่อแผ่น

สำหรับ หมายเลขทะเบียนที่ได้จากการประมูล ค่าธรรมเนียมการใช้หรือเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนอยู่ที่ 1,500 บาท

ค่าใช้จ่ายรวมจริงจึงขึ้นอยู่กับลักษณะการดำเนินการ ประเภทรถ จำนวนรถ และจำนวนแผ่นป้ายทะเบียนที่ต้องจัดทำ

6. ยื่นคำขอและรอเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ

เมื่อเตรียมเอกสารครบถ้วนแล้ว เจ้าหน้าที่จะรับคำขอ ตรวจสอบหลักฐาน และพิจารณาอนุมัติตามขั้นตอน

คู่มือบริการภาครัฐระบุ ระยะเวลาดำเนินการรวม 1 วัน โดยเริ่มนับเมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วว่าเอกสารครบถ้วน ทั้งนี้ ไม่รวมระยะเวลารอคอยหรือกรณีที่ระบบและอุปกรณ์ขัดข้อง

การชำระค่าธรรมเนียมต้องดำเนินการ ภายในเวลา 15.30 น. หากไม่สามารถชำระได้ทันตามเวลาที่กำหนด ต้องกลับมาดำเนินการต่อในวันถัดไป

7. แก้ไขข้อมูลในเล่มทะเบียนและรับป้ายทะเบียนใหม่

หลังจากคำขอได้รับอนุมัติและชำระค่าธรรมเนียมแล้ว เจ้าหน้าที่จะบันทึกการเปลี่ยนแปลงหมายเลขทะเบียนในข้อมูลทะเบียนรถและ ใบคู่มือจดทะเบียนรถ

กรณีที่ต้องจัดทำแผ่นป้ายทะเบียนใหม่ จะมีค่าธรรมเนียมแผ่นป้ายทะเบียนตามอัตราที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด

เมื่อดำเนินการเรียบร้อยแล้ว ควรตรวจสอบหมายเลขทะเบียนและข้อมูลในใบคู่มือจดทะเบียนรถให้ถูกต้อง

สรุป อยากเปลี่ยนเลขทะเบียนรถใหม่ ต้องทำอย่างไร?

หากรถจดทะเบียนไปแล้วและต้องการเปลี่ยนหมายเลขทะเบียน สามารถดำเนินการได้ สำหรับรถยนต์ส่วนบุคคลและรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล แต่ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของกรมการขนส่งทางบก

ก่อนดำเนินการควรตรวจสอบว่ารถไม่มีภาษีค้างชำระหรือถูกอายัด ตรวจสอบสิทธิในหมายเลขทะเบียนที่ต้องการ เตรียมเอกสารให้ครบ และตรวจสอบว่ารถเคยเปลี่ยนหมายเลขทะเบียนภายใน 1 ปีหรือไม่

หากเป็นรถติดไฟแนนซ์หรืออยู่ระหว่างเช่าซื้อ ต้องได้รับความยินยอมเป็นหนังสือตามกรณี ส่วนการสลับหมายเลขทะเบียนและการใช้หมายเลขทะเบียนประมูลจะมีเงื่อนไขเฉพาะเพิ่มเติม

เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างถูกต้อง ควรตรวจสอบข้อมูลกับสำนักงานขนส่งที่รับผิดชอบอีกครั้งก่อนเดินทาง โดยเฉพาะกรณีที่มีการสลับหมายเลขทะเบียน รถอยู่ระหว่างเช่าซื้อ หรือใช้หมายเลขทะเบียนที่มีเงื่อนไขเฉพาะ

ข้อมูลอ้างอิง: กรมการขนส่งทางบก และเว็บไซต์ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ (info.go.th)